• 3939 ექიმი საიტზე
  • 1035 კლინიკა საიტზე
  • 3486 ანოტაცია ბაზაში
0
3612

ყველამ კარგად იცი ლიმონის სასარგებლო საკვები და კოსმეტიკური თვისებების შესახებ. მაგრამ ცოტა ვინმემ თუ იცის, რომ მისი გამოყენება შეიძლება როგორც ჰაერის გამასუფთავებლის. უბრალოდ გაჭერით ლიმონი ოთხად და მოაყარეთ მარილი, დადეთ საწოლთან ტუმბოზე და დატოვეთ ასე მთელი ღამით. ასეთი ჰაერის გამწმენდი ძალიან სასარგებლოა და მთელი რიგი უპირატესობები აქვს, კერძოდ:

 

1. ხსნის სტრესს


კვლევების თანახმად, ციტრუსების სუნი ტვინს ასვენებს და ამშვიდებს.


2. აუმჯობესებს კონცენტრაციის უნარს  


თქვენ ალბათ იკითხავთ: “რატომ არის ამის გაკეთება საჭირო ძილის წინ?”  - სინამდვილეში, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც უძილობა აწუხებს. ფსიქოლოგები აცხადებენ, რომ კარგი ძილი დამოკიდებულია რამოდენიმე ფაქტორზე. ერთ-ერთი მათგანია დადებითზე კონცენტრაცია. ლიმონი კი ამ უანრს აუმჯობესებს.


3. აუმჯობესებს სუნთქვას


არომატს, რომელსაც აქვს ანტიოქსიდანტური და ანტიბაქტერიული მოქმედება, ასევე შეუძლია გააუმჯობესოს სუნთქვა სასუნთქი გზების გაჭედვის დროს.

 

4. აფრთხობს მწერებს


ბუზები, კოღოები და სხვა მსგავსი წვრილი მწერები ძალიან შემაწუხებელია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ღამით ძილის საშუალებას არ იძლევიან. ლიმონის სუნი აფრთხობს ყველა მწერს. უკეთესი ეფექტისთვის დაამატეთ მიხაკი.

 

5. დილით ზრდის ენერგიულობისა და აქტივობის ეფექტს


რა თქმა უნდა სამუშაო დღეებში საწოლიდან ადგომა არ არის ადვილი, მაგრამ ლიმონი დაგეხმარებათ უფრო მარტივად გაიღვიძოთ. და ეს იმის დახმარებით, რომ ლიმონი იწვევს ტვინშ სეროტონინის დონის მომატებას.


6. ასუფთავებს ჰაერს


სახლში ბოლოს ჰაერი როდის გაანიავეთ? ლიმონს არამარტო კარგი სურნელი აქვს, არამედ ჰაერსაც წმენდს. მისი გამოყენება ასევე შესაძლებელია იმისათვის, რომ სახლიდან სხვადასხვა სუნი მოაცილოთ.   

 

7. ახდენს წნევის ნორმალიზებას


ლიმონის სუნს აქვს წნევის დარეგულირების შესაძლებლობა, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით კი ასაკოვანი ადამიანებისთვის.

 

 

 

0
2963

ტეხასელი მეცნიერების მიერ დადგინდა, რომ ნახშირწყლების დაბალი შემცველობის რაციონი ხელს უშლის ქალის ორგანიზმში ცხიმების დაგროვებას პოსტმენოპაუზურ პერიოდში.

 

როგორც ცნობილია, ამ ნივთიერების დიდი რაოდენობით შემცველია ისეთი პროდუქტები, როგორიცაა კარტოფილი, მაკარონის ნაწარმი, შაქარი, ბურღულეული, ასევე პური და თაფლი. ნახშირწყლები აუცილებელია ორგანიზმის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის და მათი სწორი რაოდენობისა და მოხმარების დროის შერჩევა ნამდვილად არ გამოიწვევს ჭარბი წონის პრობლემას. ეს არსებითად აქტუალურია იმ ქალბატონებისთვის, რომლებსაც პოსტმენოპაუზური პერიოდი აქვთ, რადგან ბევრი მათგანი, ჰორმონალური დარღვევების ფონზე, მიდრეკილია გასუქებისკენ. სწორედ ამ მიზეზის გამო, მეცნიერები დიდი ხნის მანძილზე ცდილობდნენ ეპოვათ საშუალება, რომლის დახმარებითაც ქალები აღნიშნულ პერიოდში მსგავსი პრობლემისგან დაიცავდნენ თავს და სხეულის წონას ნორმის ფარგლებში შეინარჩუნებდნენ.   



კვლევის დროს, მეცნიერებმა გააანალიზეს 4 ყველაზე გავრცელებული კვების მოდელი ამერიკელებს შორის - მას შეიძლება მივაკუთვნოთ ნახშირწყლების დაბალი შემცველობისა და ხმელთაშუა ზღვის დიეტური მენიუ. საკვლევ მასალად გამოყენებული იყო დაახლოებით 93 000 ქალის მონაცემი, რომლებიც მონაწილეობას იღებდნენ ქალის ჯანმრთელობისადმი მიძღვნილ სამეცნიერო კვლევებში. კვლევის ყველა მონაწილემ წარადგინა საკუთარი რაციონის მონაცემები ექსპერიმენტის დაწყებამდე და შემდეგ მისი მიმდინარეობის მესამე წელს, ასევე ისინი ატყობინებდნენ მეცნიერებს სხეულის მასის ცვლილებებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას.



მას შემდეგ, რაც მოხდა ყველა ფაქტორის გათვალისწინება, რომელთა შორის უნდა გამოიყოს ასაკობრივი კატეგორია, სოციალური და ეკონომიკური სტატუსი, დადგინდა, რომ სწორედ ნახშირწყლების დაბალი შემცველობის დიეტა არ აისახა ექსპერიმენტის მონაწილეთა სხეულის წონაზე პოსტმენოპაუზის პერიოდში. გარდა ამისა, კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ მათ მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიები ან შაქრიანი დიაბეტი, რის გამოც ყველა ქალისთვის რეკომენდირებული არ არის კვების რაციონის მკვეთრი ცვლილება.

 


 

0
3837

რამოდენიმე ფაქტი მსოფლიოში ყველაზე ლეგალური ნარკოტიკის შესახებ, რომელიც თქვენ დღეს აშკარად მიღებული გაქვთ…

 

შეეცადეთ გაიხსენოთ თქვენი დღევანდელი დღე: რამდენი ფინჯანი ყავა ან ჩაი დალიეთ? იქნებ კოკა-კოლა, შოკოლადი ან ენერგეტიკული სასმელი გიყვართ? თუ ასეა, მაშინ თქვენ იმ ადამიანების რიცხვს მიეკუთვნებით, ვინც ვერ ძლებლს კოფეინის გარკვეული დოზის გარეშე. რამდენად ხშირად გიფიქრიათ იმაზე, თუ რა გზით ხვდება ის ჩვენ საკვებ პროდუქტებში და რა მოსდის ორგანიზმს ერთი ფინჯანი ესპრესოს ან ერთი ჭიქა კოლას დალევის შემდეგ?

 

ერთ-ერთი ყველაზე ლეგალური ნარკოტიკი - კოფეინის გარშემო უამრავი მითი არსებობს. მოქმედებს თუ არა ის ნამდვილად გონებრივ შესაძლებლობებზე, ხელს უწყობს თუ არა სიმსუქნეს ან აღიზიანებს თუ არა ნერვულ სისტემას?

 

მიურეი კარპენტერმა, ავტორმა წიგნისა «კოფეინზე ყოფნა. სასარგებლო მავნე ჩვევა», ჩაატარა ძალიან მნიშვნელოვანი კვლევა და კოფეინის გარშემო მოაგროვა ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. კოფეინი არის ნივთიერება, რომელსაც ადამიანები ყველაზე მეტად არიან მიჩვეული და რომლის შესახებაც ყველაზე ნაკლები იციან. კარპენტერი იმყოფებოდა  კაკაოს პლანტაციებში მექსიკაში, ჩინეთის უზარმაზარ ქარხნებში და აშშ-ს კვლევით ლაბორატორიებში იმის გასარკვევად, თუ როგორ მოქმედებს ჩვენი სასარგებლო მავნე ჩვევა ჩვენს ცხოვრებასა და ჯანმრთელობაზე.

 

წარმოგიდგენთ 10 ფაქტს კოფეინის შესახებ, რომელიც მოყვანილია მიურეი კარპენტერის წიგნში:

 

1. კოფეინილეგალური ნარკოტიკი


კოფეინი ორგანიზმში მარტივად აღწევს. მისი პატარა მოლეკულები მარტივად გადადიან ჰემატოენცეფალურ ბარიერს. ჩვენი ტვინის სინაპტიკურ კვანძებში ისინი ბლოკავენ ნეირომედიატორის შეწოვას, რომელსაც ეწოდება ადენოზინი. ეს უკანასკნელი ტვინს აწვდის შეტყობინებას იმის შესახებ, რომ ორგანიზმი გრძნობს დაღლილობას, კოფეინი სწორედ ამ შეტყობინების ტვინამდე მისვლას უშლის ხელს. ამრიგად კოფეინი განდევნის ადენოზინს და იკავებს მის ადგილს, რითაც ადამიანისთვის საყვარელი ნარკოტიკი ხდება.
 

2. კოფეინი უფრო ენერგიულს გხდით


ჩაის კოვზის მეთექვსმეტედიც კი ენერგიას გმატებთ, ამ რაოდენობას 350 მლ ყავა შეიცავს. ეს კარგი დოზაა მათთვის, ვინც ამ სასმელს რეგულარულად მოიხმარს. სწორედ ამიტომ არის, რომ მუქი ყავა იწვევს გულის აჩქარებას, უსიამოვნო შეგრძნებას, ოფლიანობას, შფოთვას. სადილის კოვზმა კი შეიძლება საშინელი შედეგი მოიტანოს...
 

3. კოფეინი ამახვილებს გონებას

 

კოფეინი ერთნაირად მოქმედებს ყველაზე, ვინც რეგულარულად იყენებს მას, ან პირველად მიიღო. ისი დიდი ხნის მანძილზე ითვლებოდა ნეიროსტიმულატორად.
 

4. კოფეინს შეუძლია ამერიკის დაშლა
 

ჩავთვალოთ, რომ ამერიკაში კოფეინის მიწოდება მკვეთრად შემცირდა, და დარწმუნებული შეგიძლიათ იყოთ, რომ ხვალვე უკვე ამერიკა აღარ იქნება, რადგან ამერიკელების 80% ამ ნივთიერებას იღებს ყოველდღიურად, მისი შემცირების შემდეგ კი სავარაუდოდ 125 000 000 ადამინი იქნება თავის ტკივილის შეგრძნებით, ხოლო 320 000 000 ნერვული აშლილობით.
 

5. კოფეინი ძლიანობას აფერხებს, მაგრამ... რიგ შემთხვევებში აძლიერებს კიდეც

 

ზოგიერთ ადამიანს გვიან ღამემდე შეუძლია ყავის სმა, შემდეგ ყოველგვარი პრობლემის გარეშე დაწოლა და დაძინება. ზოგიერთ ადამიანს კი შუადღის შემდეგ დალეული ყავა უკვე ხელს უშლის ღამით დაძინებაში.
 

6. კოფეინი ზემოქმედებს გასუქებაზე

 

იმდენად, რამდენადაც კოფეინი ხშირად გაიგივებულია კალორიებთან, მას შეუძლია გარკვეული ზემოქმედების მოხდენა სიმსუქნეზე. თუ მაღალკალორიული პროდუქტის შემადგენლობაში შედის კოფეინი და თქვენ ამ პროდუქტს მიირთმევთ, სავარაუდოდ ყოველ ჯერზე უფრო მეტად გაგიჩნდებათ მისი შეძენის სურვილი, შესაბმისად სავსებით რეალურია გასუქებისა და ზოგადად ჯანმრთლობის გაუარესების პრობლემის წინაშე დადგეთ.
 

7. კოფეინი გავლენას ახდენს კუნთების მუშაობაზე
 

კოფეინის ოპტიმალური დოზა ამაღლებს კუნთების სისტემის მუშაობას, თრგუნავს დაღლილობის შეგრძნებას, ხოლო დიდი დოზა ამცირებს კუნთების შეკუმშვის ძალას.
 

8. კოფეინი აბებსა და ყვაშიერთი და იგივე ნივთიერებაა
 


კოფეინი ერთნაირად მოქმედებს როგორც აბების, ისე ყავის სახით მიღებისას. ერთადერთი განმასხვავებელი არის ჩვენი მიმღეობა. პირველ შემთხვევაში ჩვენ მას აღვიქვამთ როგორც ნარკოტიკს, ხოლო მეორე შემთხვევაში, როგორც პოპულარულ სასმელს.
 

9. კოფეინმა შეიძლება თქვენი ცხოვრება გადაარჩინოს
 


ყურადღების და რეაქციის სიჩქარის გააქტიურებამ შესაძლოა გადაარჩინოს როგორც პოსტზე მყოფი ჯარისკაცი, ისე ჩვეულებრივი მოქალაქე. მოკლედ, თუ თქვენ აპირებთ კოფეინის გამოყენებას, ეს დოზირებულად უნდა გააკეთოთ. მეცნიერებს შორის ბევრი უთანხმოებაა იმის თაობაზე, სასარგებლოა თუ მავნებელი კოფეინის გამოყენება. რამდენადაც მათ არ შეუძლიათ საერთო აზრამდე მისვლა, ყველაზე მისაღები ვარიანტია ის, რომ ადამიანებმა, ვინც ნარკოტიკის ამ სახეობას ხშირად იყენებს, უნდა იცონდნენ მისი დადებით და უარყოფითი მხარეების შესახებ და შესაბამისად მიიღონ გადაწყვეტილება მისი გამოყენების სიხშირეზე.
 

10. კოფეინი გავლენას ახდენს ტვინის მუშაობაზე

 

ყველაზე არასასურველ სიტუაციაშიც კი, კოფეინის ზომიერმა დოზამ შესაძლოა მოახდინოს კოგნიტური ფუნქციის ამაღლება, მათ შორის სიფხიზლის, მეხსიერების, სწავლისა და განწყობის. როცა ამ თვისებებს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვთ და საჭიროებენ მხარდაჭერას, კოფეინს შეუძლია უზრუნველყოს მათი მობილიზება. ასეთ დროს ოპტიმალურია 200 მლ/გრ-ის მიღება.

 

 

ზემოთხსენებული წიგნიდან მოყვანილი ეს 10 ფაქტი აისბერგის მხოლოდ მწვერვალია. სინამდვილეში, ეს წიგნი წარმოადგენს ფაქტების, კვლევებისა და უამრავი ეკონომიკური დასკვნების წყაროს. ის მარტივად იკითხება, რადგან დაწერილია  ნამდვილი ექსპერტის, მკვლევარის, ჟურნალისტისა და ადამიანის მიერ, რომელიც აქტიურად იყენებს ყავას, ჩაის და ფინჯან კოლასაც კი.

 

სასიამოვნო ყოფილიყოს კოფეინის მიღება თქვენთვის!

 

 

 

 

0
4380

ყოველი დღის დასაწყისი — ეს არის შანსი გახდე უკეთესი. წარმოგიდგენთ დილის 10 რიტუალს, რომლებიც დაგეხმარებათ უკეთესი გახდეთ და თავიც უკეთესად იგრძნოთ უკვე დღეს. ეს რიტუალები სრულიად შეცვლიან თქვენი ცხოვრების ხარისხს ხანგრძლივ პერსპექტივაში.

1. დღე დაიწყეთ კარდიო ვარჯიშით

დილის ვარჯიშის დროს კარგად გაოფლიანება ხელს უწყობს სხეულის გაკაჟებას და გონების მაქსიმალურად ამუშავებას. გარდა იმისა, რომ ვარჯიში ადმიანს ხელს უწყობს ლამაზი სხეულის ფორმების ჩამოყალიბებაში, მისით წარმოქმნილი ენდორფინების ნაკადი ამხნევებს და განწყობას უმაღლებს რამოდენიმე საათის განმავლობაში, ხოლო კანი დროთა განმავლობაში სუფთავდება. თუ დილაობით ივარჯიშებთ, ადვილად გაუმკლავდებით სტრესს მთელი დღის განმავლობაში. მიუხედავად იმისა, რომ წარმატებას მოგიტანთ ნებისმიერი სახის დილის ფიზიკური ვარჯიში, უპირატესობა მიანიჭეთ კარდიოვარჯიშებს, რამდენადაც დილის საათებში უფრო მეტი ცხიმი იწვება, ხოლო ძალისმიერი ვარჯიშები უმჯობესია საღამოს შეასრულოთ. 

2. ისაუზმეთ კარგად

თქვენი ორგანიზმი უნდა აღიქვათ როგორც მანქანა: იმისათვის, რომ კარგად იმუშაოს, მას სჭირდება „საწვავი“ და გარკვეული ტიპის „საწვავი“ მისთვის უფრო მისაღებია. თქვენი ორგანიზმის „ძრავის“ ამუშავება დაიწყეთ დილის საუზმის მიღებით, რაც დაგეხმარებათ ხანგრძლივი სამუშაო დღის მანძილზე მეტი გამძლეობა იქონიოთ. საუკეთესო და ყველაზე მსუყე დილის საუზმე არის ადვილად ათვისებადი ცილებით და ნელა ათვისებადი ნახშირწყლებით შემდგარი საკვები, ამიტომ სცადეთ ისეთი საკვები, როგორიცაა შვრიის ფანტელი იოგურტით და ხილით, ან ომლეტი ბოსტნეულით. თუ დრო არ გაქვთ, სჯობს მოიმზადოთ სწრაფი, პროტეინებით სავსე სმუზი, რომლისთვისად დაგჭირდებათ რძესთან ერთად ხილის დაბლენდერება.

3. სუფთა კბილები

შესაძლოა ვინმემ იკამათოს იმაზე, თუ როდის სჯობს კბილების გახეხვა - საუზმემდე, თუ მის შემდეგ, თუმცა ყველა თანხმდება, რომ კბილების გახეხვა დილაობით აუცილებელია როგორც პირის ღრუს ჯანმრთელობისთვის, ისე ღიმილისთვის.

4. გამოიყენეთ ქუთუთოების საცხი

ქუთუთოების კანი ნაზი და მგრძნობიარეა, — ეს ერთ-ერთი ის ადგილია, სადაც დაბერების ნიშნებს ყველაზე ადრე შენიშნავთ. სპეციალური საცხი დაგირბილებთ და დაგიტენიანებთ კანს ქუთუთოების არეში და ნაოჭების გაჩენის პროცესს შეეწინააღმდეგება. რეთინოლის შემცველი საცხები საუკეთესოა ამისთვის.

5. გაიპარსეთ

ქალების უმრავლესობას გაპარსული მამაკაცები მოსწონთ, ამიტომ ღირს ამ საკითხისთვის ყურადღების მიქცევა. მაშინაც კი, თუ არ გჭირდებათ ყოველ დილით პარსვა, მაინც გამონახეთ 5 წუთი იმისათვის, რომ შეათვალიეროთ სახე და ყურადღება მიაქციოთ მასზე ამოსული თმის სიხშირეს. ეს ასევე ეხება ცხვრისა და ყურების არეში ამოსულ თმას და წარბებს.

6. გააკეთეთ 100 აზიდვა

ეს რჩევა შეიძლება ძველია, მაგრამ გამოცდილი. დილის კარდიოვარჯიშს 100 აზიდვას თუ დაამატებთ დაიყენებთ მუცლის პრესს, რასაც ქალები ჭკუიდან გადაჰყავს. უფრო მეტიც, ამ ვარჯიშით მთელი დღე ზურგი და ხერხემალი დასვენებული იქნება მიუხედავად დატვირთვისა. რაც მთავარია, სხეული გამართული გექნებათ და უფრო მეტად თავდაჯერებულიც იქნებით.

7. სადილი წაიღეთ თან

ამ ყველაფერს რამოდენიმე წუთი დასჭირდება, სამაგიეროდ დაგიცავთ წარმოუდგენელი რაოდენობის ზედმეტი კალორიებისგან და უსარგებლო ნატრიუმისგან, რომლებსაც ორგანიზმი იღებს სასადილოებში სიარულით ან კიდევ უარესი - მზა საკვების მიღებისას. თუ თქვენ იმ ადამიანებს მიეკუთვნებით, რომლებიც ვერაფერს ასწრებენ, სცადეთ სადილის სახლიდან წაღება კვირაში მხოლოდ ორჯერ და თქვენ მალევე შეამჩნევთ, რომ რამოდენიმე კილოგრამი დაიკელით, ხოლო ქოლესტერინის დონე ნორმას დაუბრუნდა.

8. გამოიყენეთ სახის გამწმენდი საშუალებები

იმისათვის, რომ კანი გაისუფთაოთ, პირდაპირ შხაპის ქვეშ სახეზე მასაჟის მოძრაობით წაისვით სახის გამწმენდი მაღალი ხარისხის საშუალება, რომელიც უნდა იყოს სკრაბის ეფექტით, რაც დაგეხმარებათ ფორების გასუფთავებაში.  იმისათვის, რომ კანი დალაქავებისაგან დაიცვათ და უფრო ელასტიურად გამოიყურებოდეს, სახე დაიბანეთ ცივი წყლით.

9. გამოიყენეთ კოფეინი

შავი ყავა, მწვანე ან შავი ჩაი — ეს პროდუქტები ანტიოქსიდანტების საბადოა, რომლებიც დაგეხმარებათ უფრო ახალგაზრდულად გამოიყურებოდეთ. მკვლევარები ასევე ამტკიცებენ, რომ ამ პროდუქტების მცირე, მაგრამ რეგულარული დოზით გამოყენება ხელს უშლის დაბერების პროცესს. გარდა ამისა, დილით ერთი ფინჯანი ყავა მხნეობას შეგმატებთ.

10. გამოიყენეთ საკუთარი «საფირმო» სურნელი

თუ თქვენ რეგულარულად გამოიყენებთ ერთი და იგივე სურნელს, ქალები ამ არომატის ასოცირებას სწორედ თქვენთან მოახდენენ. სასიამოვნო სურნელი რომ გქონდეთ მთელი დღე, გამოიყენეთ დეზოდორანტი, ოდეკოლონი და ერთი და იგივე ტიპის საპონი.

 

 

 

0
2174

ქალისა და მამაკაცის ფაქტორით გამოწვეული უშვილობა დღესდღეობით ერთ - ერთი აქტუალური პრობლემაა და რეპროდუქციული ასაკის წყვილთა 13 – 15 % შეადგენს. სდამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიების წყალობით ბოლო 4 ათწლეულის განმავლობაში მსოფლიოში 6,5 მილიონამდე ახალი სიცოცხლე გაჩნდა. მთელი ამიერკავკასიის მასშტაბით და კერძოთ საქართველოში ინ ვიტრო განაყოფიერებას 20 წლის წინ ჩაეყარა საფუძველი ბ-ნი გია ცაგარეიშვილისა და ქ-ნი ნატალია ხონელიძის გუნდის მიერ და დღემდე ათასობით იმედგადაწურული ოჯახისათვის ბედნიერების მოტანის საწინდარი გხადა.თუ რა მითი არსებობს ინ ვიტრო განაყოფიერების შესახებ, როგორია ჭეშმარიტი რეალობა და რომლებია ყველაზე შირად დასმული კითხვები - ამაზე რეპროდუქტოლოგი, აკადემიური დოქტორი მედიცინაში - ანი მორჩილაძე გვიპასუხებს.


-  ქალბატონო ანი, რითი განსხვავდება IVF ორსულობა ბუნებრივი გზით შემდგარი ორსულობისაგან?


- განსხვავებულია მხოლოდ ჩასახვის პროცესი. ინ ვიტროს შემთხვევაში გამეტების - ანუ ქალისა დ მამაკაცის სასქესო უჯრედების შერწყმა ლაბორატორიის პირობებში ხდება და მიღებული ემბრიონის გადატანაც საშვილოსნოს ღრუში სპეციალური რბილი კათეტერით ხორციელდება. სანაყოფე პარკის მიმაგრებიდან დაწყებული ემბრიონის და შემდგომში ნაყოფის განვითარების ყველა ეტაპი ორივე შემთხვევაში იდენტურია.

- აუცილებელია თუ არა, ორსულობის დასრულება საკეისრო კვეთით IVF - ის შემთხვევაში?


- არა, ხშირ შემთხვევაში IVF ბავშვები ბუნებრივი მშობიარობის გზით ჩნდებიან. საკეისრო კვეთის განხორციელებისათვის ერთნაირი აუცილებელი ჩვენებაა , როგორც IVF ასევე ბუნებრივი გზით შემდგარი ორსულობის დროს.

- იწვევს თუ არა , ჰორმონალური სტიმულაცია საკვერცხეებში არსებული ფოლიკულების მარაგის ამოწურვას?


- არა. პრეპარატები, რომლებიც გამოიყენება ხელოვნური განაყოფიერების დროს ფოლიკულების მოსამწიფებლად, მოქმედებს კვერცხუჯრედების განვითარების მხოლოდ ფინალურ - 20 დღიან სტადიაზე, რომელსაც ვაკვირდებით  ულტრაბგერით კვლევაზე. ბუნებრივად, ჯანმრთელი რეპროდუქციული ქალის ორგანიზმში ყოველთვიურად მწიფდება და განაყოფიერებისათვის მზადდება მხოლოდ 1 ფოლიკული, იმ ეტაპზე არსებული 15 – 20 ფოლიკულიდან. ზოგადად კვერცხუჯრედების განვითარება ეტაპობრივი პროცესია და მოიცავს 180 – 220 დღიან პერიოდს. ამ ვადის ამოწურვის შემდეგ კვერცხუჯრედების ეს განსაზღვრული რაოდენობა ისედაც იღუპება. სტიმულაციისას კი ჩვენ საშუალება გვეძლევა მოვამწიფოთ და ავითოთ ის დანარჩენი კვერცხუჯრედებიც, რომლებიც ისედაც განწირულნი არიან დაღუპვისათვის.

- ინ ვიტრო განაყოფიერებისას დაფეხმძიმების 100 % - იანი გარანტია არსებობს?


- ცხადია, არა. ინ ვიტრო განაყოფიერება მსოფლიოს არცერთ ქვეყანაში ყველა შემთხვევაში დადებითი შედეგით არ სრულდება. დაფეხმძიმების და შემდგომში ბავშვის გაჩენის ინდექსი განსხვავებულია სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფში. ყველაზე მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა 25 – 37 წლის ქალბატონებში ორსულობის სიხშირე, რაც 45 – 50 პროცენტს შეადგენს. 38 – 40 წლის ასაკის შემდეგ იწყება კვერცხუჯრედების ‘’ დაბერების’’ პროცესი - რაც მნიშვნელოვან უარყოფით ზეგავლენას ახდენს ორსულობის დადგომაზე და იწვევს დაფეხმძიმების პროცენტული მაჩვენებლის შემცირებას 42 – 44 წლის ასაკში 15 – 20% მდე და 45 ასაკის ზემოთ ეს ციფრი შეადგენს 5 – 8 %.

- ჰორმონალური სტიმულაციის ფონზე ნებისმიერ ასაკსა და შემთხვევაში შეიძლება ფოლიკულების მომწიფება?


- არა. სტიმულატორი არის ჰორმონალური საშუალება, რომელიც მოქმედებს საკვერცხეებში ამ კონკრეტულ ეტაპზე უკვე არსებულ ‘’მარცვლებზე’’ - ანუ ფოლიკულებზე. სტიმულატორებს თავისთავად ამ მარცვლების წარმოქმნის უნარი არ გააჩნია. აქედან გამომდინარე, საკვერცხეებში რეზერვის გამოფიტვის შემთხვევაში ჰორმონალური მედიკამენტების გამოყენება ემსგავსება სიტუაციას, როდესაც ნიადაგს, რომელშიც მარცვალი არ ჩაგვიგდია და მხოლოდ ინტენსიურად ვრწყავთ და ვანოყიერებთ, შევყურებთ იმ ფუჭი იმედით, რომ იდესმე მისგან მცენარე აღმოცენდება.

- ყველა ფოლიკულშია კვერცხუჯრედი?


- რა თქმა უნდა არა. არსებობს ცარიელი ფოლიკულების სინფრომიც. ფოლიკული ხომ მხოლოდ სითხით სავსე ბუშტუკია, რომელიც ულტრაბგერაზე იდენტიფიცირდება , არის თუ არა მასში კვერცხუჯრედი და როგორი ხარისხისაა, რა თქმა უნდა წინასწარ არ იცი, სანამ ფოლიკულს ინ ვიტრო განაყოფიერების პროცესში არ აიღებ. ზუსტად ეს არის ერთ - ერთი ხშირი მიზეზი პაციენტების დაგვიანებული მომართვიანობის რაც დიდი ხნის განმავლობაში პაციენტს უქმნის ილუზიას დაფეხმძიმების პოტენციალის არსებობის.

- ემბრიოტრანსფერამდე რაც უფრო მეტია ემბრიონის უჯრედების რაოდენობა, მით უკეთესია მისი ხარსიხი?


- რა თქმა უნდა არა. ემბრიონის უჯრედების რაოდენობა დამოკიდებულია მისი განვითარების სტადიაზე და არა ხარისხზე. მე- 2 - ე დღის ემბრიონი შედგება 3 -4 უჯრედისაგან, მე - 3 -ე დღის 7 – 8 უჯრედიანია, ემბრიონი ზოგადად 5 დღის განმავლობაში შეიძლება დაყოვნდეს ლაბორატორიის პირობებში, ამის შემდგომ იგი უნდა იქნას გადატანილი საშვილოსნოს ღრუში ან შენახული - კრიოპრეზერვაციის (გაყინვის) გზით. მე - 5- ე დღის განვითარების ემბიონს - ბლასტოცისტა ეწოდება და ის ემბრიონალური განვითარების უმაღლეს საფეხურს შეადგენს.

- რა ვადითაა შესაძლებელი ემბრიონების კრიოპრეზერვაციაა (გაყინვა)?


- ემბრიონების შენახვა შესაძლებელია იმ ვადით, რა ვადითაც სურს პაციენტს და ამით მათი ვარგისიანობა არ იცვლება. ჩვენს კლინიკაში დღესდღეობით გამოიყენება გაყინვის სწრაფი მეთოდი - ვიტრიფიკაცია - ამ მეთოდის უპირატესობა მის წინამორბედებთან განსხვავევბით ხასიათდება ემბრიონების შენახვით ჟელესებრი კონსისტენციის მასაში ყინულის კრისტალების წარმოქმნის გარეშე. ზოგადად შესაძლებელია არა მხოლოდ ემბრიონების, არამედ კვერცხუჯრედების და სპერმატოზოიდების გაყინვაც, რაც ძალზედ აქტუალურია განსაკუთრებით ონკოპაციენტებში, ქიმიო და სხივური თერაპიის განხორციელებამდე. დღეისათვის არსებული მონაცემებით კლინიკა ‘’ინ ვიტრო’’ - ში რამოდენიმე ათასი ბიოლოგიური მასალაა დარეზერვებული.

- არსებობს მოსაზრება, რომ IVF - ის შედეგად უპირატესად ტყუპები იბადებიან?


- ორი ან მეტი ემბრიონის გადატანის შემთხვევაში რათქმა უნდა იზრდება ტყუპების გაჩენის ალბათობა. თუმცა, ევროპის მრავალ და განსაკუთრებით სკანდინავიის ქვეყნებში უპირატესობა ენიჭება სელექტიურად ერთი ემბრიონის გადატანას საშვილოსნოს ღრუში, რამეთუ თუნდაც ორნაყოფიანი ორსულობა მიეკუთვნება პათოლოგიურ ფეხმძიმობას, რომლის შემთხვევაშიც კი იზრდება , როგორც მუცლადყოფნის პერიოდში ასევე მშობიარობის შემდგომ ახალშობილთა დაავადებების და გართულებების ალბათობა.

- კრიოემბრიონები(გაყინული ემბრიონები) გადატანის შედეგად იშვიათად დგება ორსულობა?


- კრიოპროტოკოლებში ორსულობათა სიხშირე არამც თუ ჩამორჩება არამედ 5 – 10 % - ით აღემატება კიდეც ნატიურ ციკლებში დაფიქსირებულ მაჩვენებლებს. ეს სხვაობა აისახება როგორც გაყინვის თანამედროვე მეთოდების ვარგისიანობით, ასევე ენდომეტრიუმის ‘’მიმღებლობის’’ - რეცეფციულობის გაუმჯობესებით არასტიმულირებად ციკლებში.

- ემბრიოტრანსფერის შემდგომ აუცილებელია წოლითი რეჟიმი?


- ცხადია არა, ჩვენ პაციენტებს ვურჩევთ ჩვეული ცხოვრების რიტმით ცხოვრებას და მხოლოდ მძიმე ფიზიკური დატვირთვისაგან თავშეკავებას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება დადებით ფსიქო - ემოციურ გარემოს და რწმენას იმაზე, რომ ყველაფერი კარგად იქნება.

- განსხვავდებიან თუ არა IVF ბავშვები ბუნებრივი გზით გაჩენილი თანატოლებისაგან?


- რა თქმა უნდა არა, მათი როგორც გონებრივი პოტენციალი ასევე ფიზიკური და ფსიქიკური დაავადებების არსებობა არ განსხვავდება მათ თანატოლებში დაფიქსირებული მსგავსი მაჩვენებლებისაგან.

- შესაძლებელია ინ ვიტრო განაყოფიერების შედეგად განვითარდეს საშვილოსნოს გარე ორსულობა?


- დიახ, სამწუხაროდ შესაძლებელია. ინ ვიცტრო განაყოფიერების ციკლების 0,8 – 2,8 % ვითარდება საშვილოსნოს გარე ოსრულობა მიუხედავად იმისა, რომ ემბრიონების გადატანა საშვილოსნოს ღრუში ხდება ულტრაბგერითი კონტროლის ქვეშ. ერთ- ერთი გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს საშვილოსნოს მილების ანთებითი დაავადებები, რაც წინაპირობას ქმნის გადატანილი ემბრიონების მიგრაციის ანთებითი კერის მიმართულებით. საინტერესო ფაქტია, რომ კლინიკა ‘’ ინ ვიტრო’’  - ში IVF პროცედურის შემდგომ 5 სიმულტანურად მიმდინარე საშვილოსნოს, როგორც შიდა ასევე გარე ორსულობაა დაფიქსირებული. თითოეული მათგანის შემთხვევაში ფეხმძიმობის პერიოდში ჩატარდა ლაპარასკოპიული მიდგომით საშვილოსნოს მილის ამოკვეთა, რამაც საშუალება მისცა ღრუში არსებულ ორსულობას პროგრესირების და 4 შემთხვევაში დასრულდა ცოცხლადშობადობით, 1 ორსულობა კი ჯერ - ჯერობით მიმდინარეობს.

- შესაძლებელია თუ არა ლაბორატორული ტესტებით უკვე დიაგნოსტირებული შემცირებული ფოლიკულური რეზერვის გაზრდა?


- სამწუხაროდ ქალებს მამაკაცებისაგან განსხვავებით სასქესო უჯრედების კვლავ წარმოქმნის უნარი არ გააჩნიათ. ქალი იბადება ფოლიკულების უკვე განსაზღვრული რაოდენობით, რაც დაბადებიდან სქესობრივ სიმწიფემდე, 1 000 000 - დან 400 – 500 000 - მდე მცირდება და შემდგომშიც ყოველთვიურად ათეულობით ფოლიკული გაიხარჯება ისე, რომ ახალი არ წარმოიქმნება.


დღესდღეობით ჩვენს არსენალში საკმაოდ მწირე შესაძლებლობებია, რაც არა იმდენად რაოდენობრივ, რამდენადაც კვერცხუჯრედების ხარისხობრივ გაუმჯობესებაზეა მიმართული. თუმცა, რეპროდუქტოლოგია ძალზედ სწრაფად განვითარებადი დარგია, რაც პირველი ‘’სინჯარის ბავშვის’’ - ლიზა ბრაუნის გაჩენიდან დღემდე კოლოსალური თემპებით ვითარდება, პროგრესირებს და ეჭვს არ ბადებს, რომ ახლო მომავალში ქალის საკვერცხეების ბიოლოგიური საათის მუშაობის ხანგრძლივობა გაიზრდება და ეს მოხდება საკვერცხეებში უკვე იდენტიფიცირებული ღეროვანი უჯრედების წყალობით, რაც მაღალ ასაკში მყოფ ქალს საკუთარი ბიოლოგიური შვილის ყოლის საშუალებას მისცემს.

 


თქვენთვის საინტერესო კითხვებს პასუხობდა: 

 

 მეან-გინეკოლოგი, რეპროდუქტოლოგი, აკადემიური დოქტორი მედიცინაში - ანი მორჩილაძე

კლინიკა ინ ვიტრო

 

 

0
2795

ნანა ჩაჩუა, ყველასათვის საყვარელი ფსიქოლოგი საუბრობს ინტერნეტდამოკიდებულებაზე და თამაშდამოკიდებულების შესახებ....
ვირტუალური ცხოვრებისკენ მიდრეკილი თაობა. თაობა რომელიც ცხოვრობს ინტერნეტში და არ აინტერესებს რა ხდება რეალობაში.  
გამოცდილი ფსიქოლოგის რჩევები, ბავშვთა აღზრდასთან დაკავშირებით....

 

აუცილებლად გირჩევთ უყუროთ და კარგად მოუსმინოთ პროფესიონალი ფსიქოლოგის გამსვლას.

 

 

0
3327

გამოჯანმრთელებისკენ გადადმული პირველი ნაბიჯი არის ორგანიზმის ემოციურად გასუფთავება.

 

ნაგავი – ადამიანის საქმიანობის ნარჩენებია, რაც ადვილად ექვემდებარება ლპობის პროცესს, აბინძურებს გარემოს, წყალს და ა.შ.

 

ემოციური ნაგავი — ეს არის ნეგატიური განცდები, რომლებიც საქმიანობის შემდეგ ან ადამიანებთან ურთიერთობის შემდეგ გვრჩება. ბრაზი, წყენა, შიში, შეცოდება, დანაშაულის გრძნობა - ძალიან ხშირად, ეს ნეგატიური განცდები წლების მანძილზე ჩვენში რჩება. რატომ? იმიტომ, რომ,დ როცა ისინი დაგროვდება, გვანგრევს არამარტო ფსიქოლგოიურად, არამედ ფიზიკურადაც, რის გამოც გვტკივდება სხეულის სხვადასხვა ორგანო. სტატიაში საუბარია სწორედ ამ საკთხზე და იმაზე, თუ რა უნდა გავაკეთოთ, რომ ნეგატიური ემოციები არ დაგვიგროვდეს.

 

საზოგადოების მორალი გვეუბნება, რომ გაბრაზება და წყენა - ცუდია. დიახ, ამ გრძნობებმა შესაძლოა ადამიანს ავნოს. მაგრამ რა უნდა ვქნათ, თუ ისინი ჩნდება?

 

ემოციები - პოზიტიურიც და ნეგატიურიც, ჩვენ თანდაყოლილი გვაქვს. ეს არის ჩვენი ბუნებრივი რეაქცია მოვლენებზე, რომლებიც ჩვენს გარშემო ხდება. თქვენ ბრაზდებით თუ ვინმე გაგაბრაზებთ, ღიზიანდებით, თუ თქვენს საზღვრებს არღვევენ - ეს ნორმალური, ჯანსაღი რეაქციაა.

 

მაგალითად, გოგონას ეუბნებიან რომელი კაბა უნდა ჩაიცვას, მას კი სხვა კაბის ჩაცმა სურს. ან ბიჭს ეუბნებიან, რომ ახლა სულ სხვა რამ უნდა გააკეთოს, ვიდრე გეგმაში ჰქონდა. ამ შემთხვევებში ბავშვებს უჩნდებათ ბრაზი და გაღიზიანება. ზოგიერთი მათგანი ემოციურ რეაგირებას ახდენს, ზოგიერთი გაჩუმდება და ისე მოიქცევა, როგორც მშობლები ეტყვიან, თან ამ დროს ნეგატიური ემოციის მოთოკვასაც მოახერხებს.

 

დავთრგუნავთ თუ გავანეიტრალებთ - მნიშვნელობა არ აქვს, ნეგატიური ემოციები მაინც ჩვენთან რჩებიან, და არამარტო ფსიქიკაში, სხეულშიც. მათი ქრონიკული დაგროვება იწვევს სხვადასხვა დაავადების განვითარებას, რომლებმაც მიიღეს სახელწოდება - ფსიქოსომატური. მათ რიცხვს მიეკუთვნება შაკიკი, ბრონქიალური ასთმა, ინფარქტი, სიმსუქნე, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული, შაქრიანი დიაბეტი, სექსუალური აშლილობა, ონკოლოგიური დაავადებები, ალერგია, ნეიროდერმიტი და სხვა. პროგრესული მედიკოსები მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ თითქმის ყველა დაავადება უნდა განიხილებოდეს, როგორც გარკვეულწილად ფსიქოსომატური, რამდენადაც ნებისმიერ შემთხვევაში მოქმედებენ ფსიქიკური ფაქტორები.
 

ადამიანისთვის მავნებელია არა თავად ნეგატიური განცდები (გაიხსენეთ, რომ ეს ნორმალური რეაქციებია), არამედ:

 

  • მათი რაოდენობა ცხოვრებაში. თუ თქვენ მუდმივად ბრაზობთ ან გწყინთ, ამით აგროვებთ ნეგატიურ ემოციებს და ქმნით დაავადების განვითარების საფუძველს. დაფიქრდით, რატომ არის თქვენს ცხოვრებაში ბევრი ნეგატიური განცდა და შეიცვალეთ. ტკივილის ან დაავადებების გაჩენა - ეს იმის ნიშანია, რომ საჭიროა თქვენს ცხოვრებაში რაღაცის შეცვლა.

 

  • მათი შენახვა - ბევრი ადამიანი წლების მანძილზე გაცნობიერებულად ინახავს ძველ წყენას.

 

  • მათი დათრგუნვა ან განეიტრალება - ცუდია, როცა ადამიანები თრგუნავენ ან ცდილობენ გაანეიტრალონ ნეგატიური განცდები მათი ტრანსფორმირების გარეშე.

 

ეს ყველაფერი ანგრევს ადამიანის ჯანმრთელობას.

 

ამბობენ, რომ „სტაროვერები“ დიდხანს ცხოვრობენ. როცა ისინი ავად ხდებიან, იქცევიან შემდეგნაირად: ჯერ თავიანთ ნეგატიურ განცდებს იხსენებენ და მათ გადამუშავებას იწყებენ, ხოლო შემდეგ შიმშილით ახდენენ ორგანიზმის გაწმენდას. მკურნალობას ამ პროცედურის გავლის შემდეგ მიმართავენ - სვამენ ბალახეულის ნახარშს და ა.შ. ყურადღება მიაქციეთ იმას, რომ გამოჯანმრთელებისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯი ეს არის ორგანიზმის ემოციური გასუფთავება.


დაიმახსოვრეთ:
 

1. ნეგატიური განცდების გაჩენა — ნორმალურია.

 

2. თუ თქვენ მუდმივად გიჩნდებათ ნეგატიური განცდები, ეს იმას ნიშნავს, რომ თქვენ აუცილებლად უნდა გადახედოთ საკუთარ შეხედულებას იმაზე, თუ რა იწვევს ამ განცდებს თქვენში.

 

3. ცუდია ნეგატიური განცდების დათრგუნვა ან განეიტრალება. ისინი ფსიქიკაში რჩებიან.

 

4. მათი შენახვაენერგოდანახარჯიანი პროცესია. ტყუილად არ ხდება, როცა ფსიქოლოგიური კონფლიქტების შემუშავების შემდეგ ადამიანი თავისუფლდება ენერგიისგან, რომელიც იხარჯებოდა ნეგატიური ემოციების შენახვაზე და გრძნობს სიმსუბუქეს, რაიმეს კეთების სურვილს.

 

5. ნეგატიური განცდების დაგროვება არის დაავადებების გაჩნისა და განვითარების საფუძველი.

 

ემოციური ჰიგიენის წესები მარტივია: ისინი არ უნდა დააგროვოთ და მათგან უნდა გაწმინდოთ ორგანიზმი.

 

1. ნეგატიური განცდების გაჩენის დროს მნიშვნელოვანია ისწავლოთ მათი გაცნობიერება და მათგან გათავისუფლება სოციალურად მისაღები ფორმით. 

 

2. განცდები, რომლებსაც ვერ უმკლავდებით, ძველი კონფლიქტებია, საჭიროა მათი დამუშავება სპეციალისტთან — ფსიქოლოგთან ან ფსიქოთერაპევტთან.

 

3. ასწავლეთ ბავშვებს ემოციური ჰიგიენის წესები.

 

 

 

0
3303

ტვინის ჯანმრთელობის ცენტრი გთავაზობთ ტვინის გამოკვლევის უახლეს მეთოდს QEEG (რაოდენობრივი ელექტროენცეფალოგრამა), რომელიც მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო კომპიუტერული სისტემის მეშვეობით გვაძლევს სრულყოფილ ინფორმაციას ტვინის ელექტრული აქტივობის შესახებ. მიღებული ინფორმაციის პროგრამული გადამუშავებით ხდება ტვინის რუკების დადგენა (BRAIN MAPPING).

 

გამოკვლევის ეს მეთოდი გვაძლევს საშუალებას შევისწავლოთ ადამიანის ქვეცნობიერი, ასევე ნებისმიერი ფსიქოლოგიური, ფსიქოსომატური თუ ემოციური დისბალანსი და მათი გამომწვევი მიზეზები, როგორიცაა დეპრესია, ნევროზი, შიშები,  ყურადღების დეფიციტის და ჰიპერაქტიურობის სინდრომი.

 

TMS-ტრანსკრანიალური მაგნიტური სტიმულაცია, არის მსოფლიოს წამყვან სამედიცინო დაწესებულებებში მრავალგზის აპრობირებული მკურნალობის მეთოდი, რომელიც ხშირად გამოიყენება ისეთი დეპრესიების დროს, რომლებიც რეზისტენტულნი არიან მედიკამენტების მიმართ.

ახალი კვლევების თანახმად, მედიცინის დარგში  TMS-ი არის ტვინისთვის საუკეთესო  ტექნიკური სტიმულაცია.

TMS-ი გამოიმუშავებს მაგნიტურ ტალღას, რომელიც მიმართულია ტვინის იმ საჭირო უბანზე რომელიც დაფიქსირებულ იქნა QEEG-ის მიერ. შედეგად ეს მაგნიტური ტალღა არეგულირებს ტვინის ამ უბანში ნეირონთაშორის კავშირს (სინაფსის), ასევე აღადგენს  ნეირონების ჰომეოსტაზს.

 

პანიკური შეტევა არის ინტენსიური შიშის მოულოდნელი ეპიზოდი, როდესაც არ არსებობს რეალური საფრთხე ან აშკარა მიზეზი. პანიკური შეტევის დროს ადამიანს შესაძლოა გაუჩნდეს საკუთარ თავზე  კონტროლის დაკარგვის განცდა და აქვს შემდეგი სიმპტომები:

 

  •  ტკივილი ან დისკომფორტი  გულმკერდის არეში

 

  • „გულის შეტევის“  შეგრძნება.

 

  • სუნთქვის უკმარისობა და გახშირებული გულისცემა.

 

  • ზოგადი სისუსტე და თავბრუსხვევა.

 

  • კანკალი, ოფლიანობა ან შემცივნება.

 

  • ყელში მოჭერის შეგრძნება და სპაზმები მუცელში

 

  • ჩხვლეტის და დაბუჟების შეგრძნება თითებში.

 

  • სიკვდილის შიში.

 

მსოფლიოს მასშტაბით და მათ შორის საქართველოში უამრავი ადამიანს აწუხებს მსგავსი სიმპტომები და უმრავლესობამ არ იცის რომ ასეთი ტიპის შეტევები განკურნებადია. კლინიკა ტვინის ჯანმრთელობის ცენტრი გთავაზობთ  უახლეს და ინოვაციურ  მეთოდს:  TMS თერაპია, Neurofeedback თერაპია, ასევე ფსიქოთერაპია და მედიკამენტოზური მკურნალობა.

 

დეპრესიის სიმპტომები:

 

  • აგზნებადობა და მოუსვენრობა.

 

  • უძილობა ან ზედმეტი ძილიანობა.

 

  • უუნარობის განცდა, ქრონიკული დაღლილობის და მოთენთილობის შეგრძნება.

 

  • მუდმივი მწუხარება ან შფოთვა.

 

  • უიმედობა, პესიმიზმი, უსუსურობის და სიცარიელის  შეგრძნება.

 

  • სირთულეები დეტალების გახსენებასა და გადაწყვეტილების მიღებაში.

 

  • უმიზეზო ტირილი ან ფიზიკურად გამოხატული სიმპტომები (როგორიცაა მუდმივი ტკივილები სხეულის სხვადასხვა ნაწილში, თავის ტკივილი, კუნთებში დაჭიმულობის შეგრძნება), რომელსაც არ შველის მედიკამენტები.

 

  • იმ აქტივობების მიმართ ინტერესის დაკარგვა რომელიც ადრე გიყვარდათ და სიამოვნებას განიჭებდათ.

 

  • ფიქრები სიკვდილსა და სუიციდზე.

 

კლინიკა ტვინის ჯანმრთელობის ცენტრი გთავაზობთ ამ სიმპტომების მკურნალობის ინოვაციურ მეთოდს tms თერაპია. ტრანსკრანიალური მაგნიტური სტიმულაცია (tms) არის არაინვაზიური პროცედურა რომლის დროსაც მაგნიტური ტალღები ასტიმულირებენ ტვინის ნერვულ უჯრედებს, რათა აღმოფხვრან დეპრესიის სიმპტომები. Tms თერაპია ასევე გამოიყენება ისეთი დეპრესიების დროს, რომელიც რეზისტენტულია  მედიკამენტების მიმართ.

 

სტატიის მომწოდებელია: ტვინის ჯანმრთელობის ცენტრი

 

 

0
7983

ერთი შეხედვით ეს შეკითხვა რიტორიკულია. მაგრამ გაიხსენეთ საკუთარი თავი მაშინ, როცა გიყვარდებათ.

 

თქვენ ბედნიერი ხართ და ამავდროულად სულელურად იქცევით. დიდი ხნის ლოდინის შემდეგ მამაკაცის მხრიდან მიღებული ტექსტური შეტყობინება გაბედნიერებთ. თქვენ იწყებთ სტრატეგიის და ტაქტიკის შემუშავებას ყველაფრის უკეთ განსახორციელებლად.

 

ამავდროულად თქვენ იცით, რომ ამის კეთება არ ღირს, მაგრამ მაინც ფიქრობთ ამაზე. აანალიზებთ ყველა წვრილმანს: მის მიერ გამოგზავნილ შეტყობინებაში დასმული სასვენი ნიშნებიდან დაწყებული იმ დრომდე, რომელიც უნდა გავიდეს პასუხის გაცემამდე. თქვენ ეს ყველაფერი მნიშვნელოვნად მიგაჩნიათ მაშინ, როცა რეალურად საერთოდ უმნიშვნელოა.  

 

ქვემოთ მოყვანილია 7 მიზეზი იმისა, თუ რატომ არ უნდა მოიქცეთ ასე, რატომ უნდა შეწყვიტოთ მამაკაცის დევნა, რამდენად ძლიერადაც არ უნდა იყოთ შეყვარებული:

 

1. ეს არაფერს არ მოგცემთ  - როცა თქვენ შესაფერის ადამიანს შეხვდებით, არ დაგჭირდებათ მისი კუდში დევნა, რადგან თქვენ ერთად ყოფნის თანაბარი სურვილი გექნებათ.  თქვენი სამყარო შეიცვლება და ამ მომენტიდან ერთად ივლით ერთი მიმართულებით. თუ ასე არ ხდება, მაშინ ტყუილად კარგავთ დროს იმაში, რომ ვინმეს აიძულოთ შეგიყვაროთ და თქვენს გვერდით იყოს.

 

2. თქვენ ივიწყებთ დანარჩენ ადამიანებს, ვინც თქვენს ცხოვრებაში არსებობენ - თქვენ უარს ამბობთ ძვირფას მომენტებზე, რომლებიც უნდა გქონდეთ მეგობრებისა და ოჯახის წევრების გარემოცვაში და ცდილობთ დაუვიწყარი მოგონებები შექმნათ დროებით გატაცებასთან. ნურასოდეს დაივიწყებთ მათ, ვინც სამუდამოდ თქვენს ცხოვრებაში უნდა დარჩეს უპირობოდ. 

 

3. თქვენ საკუთარ გულს სთავაზობთ იმას, ვინც ამას არ იმსახურებს.

 

4. თქვენ საკუთარ ენერგიას ხარჯავთ რაღაც წარმავალზე და არა რაიმე ხანგრძლივზე.

 

5. თქვენ ივიწყებთ იმას, რაც თქვენთვის იყო და არის მნიშნელოვანი - თქვენ სულ სხვა რამეზე ოცნებობდით და სხვა მოლოდინი გქონდათ, ახლა კი ზიხართ და ღამის 2 საათზე მის ტექსტურ შეტყობინებას ელოდებით. 

 

6. თქვენ აგიჟებთ საკუთარ თავს - ღამით ტელეფონზე მიღებული ტექსტური შეტყობინება თქვენი ღამის კოშმარია და ამასთანავე უდიდესი ბედნიერება. თქვენ ფიქრობთ, რომ მას ეთამაშებით, სინამდვილეში კი სახიფათო თამაში გაქვთ საკუთარ გულთან.

 

7. თქვენ მისდევთ ადამიანს - იმის ნაცვლად, რომ ცხოვრებას მისცეთ დინებით წასვლის საშუალება. საკმარისია ყოველი შეტყობინების გაანალიზება, მიანდეთ ყველაფერი ბედს. მიეცით მოვლენებს თავისთავად განვითარების საშუალება, ყოველგვარი ახსნა-განმარტებების ძიების გარეშე.

 

 

0
3719

სტატისტიკური მონაცემების თანახმად მსოფლიოში 66 მილიონ ადამიანს აქვს თვალის დაავადება, რომელიც გლაუკომის სახელით არის ცნობილი.

მათგან 5 მილიონზე მეტი დაბრმავდა, საიდაც ჩანს, რომ სამუდამოდ დაბრმავების გამომწვევ დაავადებათა შორის გლაუკომა მესამე ადგილზე დგას. 

 

გლაუკომა თვალის მულტიფაქტორული ქრონიკული დაავადებაა, რომელსაც თვალშიგა წნევის პერიოდული ან მუდმივი მატება ახასიათებს. ამ დაავადების დროს ზიანდება მხედველობის ნერვის ბოჭკოები, ვითარდება ოპტიკური ნეიროპათია, რაც მხედველობის ფუნქციურ  დარღვევას და სრულ სიბრმავეს იწვევს.

 

გლაუკომას შეუძლია მხედველობის 90% ისე წაგართვათ, რომ ამის შესახებ არც კი იცოდეთ. იგი ნელნელა და თანდათანობით ისე ვითარდება, რომ ყოველგვარი სიმპტომის გარეშე იწვევს თვალისა და ტვინის დამაკავშირებელი ნერვის დაზიანებას.

 

გლაუკომასთან არანაირი კავშირი არა აქვს იმას სველი თვალი გაქვთ თუ მშრალი, გარკვევით ხედავთ თუ არა. შესაძლოა თვალთან დაკავშირებით არაფერს უჩიოდეთ, მაგრამ ამ დროს ძალიან სერიოზული ფორმის გლაუკომა გქონდეთ. 

 

თუ დედას ან მამას აქვს გლაუკომა 3-5 ჯერ მეტია რისკი, რომ თქვენც დაგემართო, თუ თქვენს დას ან ძმას აქვს მაშინ ამ შემთხვევაში რისკი 5- 7 ჯერ იზრდება.

 

ყოველწლიურად გაიარეთ თვალის შემოწმება, თუ 40 წელს გადაცილებული ხართ ან აღგენიშნებათ ქვემოთ ჩამოთვლილი რომელიმე რისკფაქტორი:

 

  1. ოჯახის რომელიმე წევრს აქვს გლაუკომა
  2. ახლომხედველი ხართ
  3. გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპოთირეოზი, ათეროსკლეროზი ან ჰიპერტენზია
  4. გადატანილი გაქვთ თვალის ტრამვა
  5. რეგულარულად იყენებთ სტეროიდებს ან ასთმის სამკურნალო პრეპარატებს

 

მაშინაც კი როდესაც არავითარი რისკ-ფაქტორი არ აღგენიშნებათ  და 40 წლისაც არა ხართ გირჩევთ ყოველ 4 წელიწადში მაინც გამოიკვლიოთ თვალი გლაუკომაზე.

თუ 40 წელს გადაცილებული ხართ, შემოწმება ყოველ 2 წელიწადში უნდა ჩაიტაროთ.

 

ვინაიდან გლაუკომა თვალში შეუქცევად პროცესებს იწვევს და გლაუკომატოზური ოპერაცია არ ემსახურება მხედველობის აღდგენას ამიტომაა საჭირო 40 წელს გადაცილებულმა პირებმა წელიწადში ერთხელ გაიზომონ თვალშიგა წნევა.

თვალის გამოსაკვლევად რეგულარული სიარული დაგეხმარებათ, რომ დროულად მოხდეს გლაუკომის ნიშნების აღმოჩენა და შესაბამისი მკურნალობის ადრეულ ეტაპზე დაწყება.

 

დროული და სათანადო მკურნალობით  შესაძლებელია გლაუკომით მიყენებული ზიანის მინიმუმდე დაყვანა.

 

სტატიის ავტორი: 

ოფთალმოლოგი, თამარ ცაბაძე

 

 

 

0
3295

ალბათ ყველას გიყვართ კაფე რესტორნებში მეგობრებთან ერთად სიარული. ეს ძალიან კარგია...

მაგრამ იცით რა ხდება ზოგიერთ რესტორანში? როგორ იცავენ სისუფთავეს? როგორია სანიტარული ნორმები?

რას გაჭმევენ?

 

ჩვენ გვინდა რომ ეს ინფორმაცია მაქსიმალურად გაავრცელოთ და გაუზიაროთ ეს სტატია/ვიდეო თქვენს მეგობრებს, რათა თქვენს და თქვენი მეგობრების ჯანმრთელობას საფრთხე არ შეექმნას. 

 

ერთი სიტყვით, ნახეთ ვიდეო და გაიგეთ რა ხდება თბილისის პრესტიჟული რესტორნების სამზარეულოებში - ფარულად გადაღებული შემაშფოთებელი კადრები

 

 

 

 

 

0
2214

ოსტეოპათია არის არამედიკამენტოზური, უმტკივნეულო მკურნალობის მეთოდი, რომელიც ეფუძნება ანატომიის, ფიზიოლოგიისა და ბიომექანიკის ცოდნას, ასევე  ეფუძნება ხელებით ზემოქმედებას ადამიანის ორგანიზმის სხვადასხვა ქსოვილზე. ოსტეოპათი ადამიანს განიხილავს  როგორც ერთიან თვითრეგულირებად სისტემას. ხელების საშუალებით  ოსტეოპათს შეუძლია შეაფასოს ქსოვილების  მოძრაობა, განლაგება, შეკუმშვის რითმი, სიმკვრივე და ტემპერატურაც კი. ასევე ხელების შესაძლებელია დადგენილი ცვლილებების კორექცია. მეთოდის ფასეულობა იმაშია, რომ შესაძლებელია დაავადების „გამოჭერა“ და შეჩერება მისი განვითარების ყველაზე ადრეულ სტადიებში

 

რამდენი ხანი გრძელდება სეანსი?

 

ყველაფერი ინდივიდუალურია,მაგრამ სვარაუდო დრო არის ბავშვებისთვის 10 წუთიდან 30-35 წუთი და დიდებისთვის 40- 60 წუთი

 

 

საჭიროა თუ არა კვლევების ჩატარება ოსტეოპატთან მისვლამდე?

 

უმჯობესია  თავად ექიმმა დაგინიშნოთ შესაბამისი კვლევა.

 

რისი განკურნებაა შესაძლებელი ამ მეთოდით:

 

  • ძილის დარღვევა

 

  • კუნთების ჰიპო- ან ჰიპერტონუსი

 

  • ფსიქომოტორული განვითარების შეფერხება

 

  • მომატებული ჭირვეულობა

 

  • კისერმრუდობა

 

  • სახსრების დისპლაზია

 

  • თავსი ქალის ძვლების ასიმეტრია

 

  • მეტეორიზმი, კოლიკები

 

  • ტვინის ჰიპოქსიური დაზიანებები.

 

  • ჰიპერაქტიურობა

 

  • ყურადღების დეფიციტი

 

 

 

სტატიის მომწოდებელია: პირველი ნაბიჯი საქართველო

 

 

 

0
5485

დაბადებიდან სკოლამდე პერიოდი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესია ადამიანის ცხოვრებაში. არა მხოლოდ იმიტომ, რომ ბავშვი დგამს პირველ ნაბიჯებს, ამბობს პირველ სიტყვებს, არამედ იმიტომ, რომ ამ პერიოდში ვამყარებთ ურთიერთობას სხვებთან,  გვიყალიბდება წარმოდგენა საკუთრ თავსა და მათზე,  ვუზიარებთ ემოციებს გარშემომყოფებს  და  ზოგადად, გვექმნება წარმოდგენები ჩვენს ირგვლივ არსებულ სამყაროზე.

 

 გარემო, რომელშიც ვცხოვრობთ სავსეა ყოველდღიური შთაბეჭდილებებითა და ცვლილებებით, რომელთა განცდაც და ამ განცდის სხვებისთვის გაზიარება ადამიანის ბუნებრივი მოთხოვნილებაა. ბავშვს, ისევე როგორც ზრდასრულს, საკუთრი ემოციების გაზიარებისა და სოციალური ურთიერთობის სურვილი აქვს, რაც ასაკობრივ ზრდასთან ერთად იცვლება და ვითარდება. ბავშვის სოციალურ-ემოციური განვითარებაში იგულისხმება შემდეგი:

 

თვითგრძნობა - დადებითი განცდა იმის შეხებ, თუ ვინ ვარ და რა შემიძლია

 

სოციალური უნარები - როგორ ვამყარებ ურთიერთობას სხვა ადამიანებთან

 

ემოციური - რამდენად შემიძლია გავიგო,  გამოვხატო და ვმართო  ემოციათა ფართო სპექტრი.

 

ჩამოთვლილი უნარები, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ შეუცვლელია, რადგან საფუძველს ქმნიან  ბავშვის განვითარებისათვის და გავლენას ახდენენ მის ფსიქიკურ ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე, როგორც ახლა, ისე სამომავლოდაც.

 

ადამიანის სოციალური-ემოციური განვითარება რამდენიმე ეტაპს მოიცავს, რომელიც ასაკის შესაბამისად არის დაყოფილი:

 

დაბადებიდან - 1 წლამდე პერიოდი

 

ბავშვებს დაბადებიდანვე აქვთ კომუნიკაციის უნარი. მაგალითად, ჩვილები  გამოხატავენ თავიანთ საჭიროებებს ტირილით. მათ შეუძლიათ განიცადონ და გამოხატონ ემოციათა ფართო სპექტრი. მომვლელთან ხშირი და პოზიტიური ურთიერთობით ჩვილები სწავლობენ იგრძნონ თავი უკეთ და ისიამოვნონ სხვებთან ურთიერთობით. ამ გზით, ისინი ასევე ისწავლიან მართონ თავიანთი განცდები და იურთიერთონ ეფექტურად სხვებთან, რათა თავიანთი საჭიროებები დაიკმაყოფილონ.

 

 

 

 

რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება ამ ეტაპზე:

 

  • გიყურებთ, როდესაც მასთან კონტაქტში  შედიხართ, ესაუბრებით ან ეთამაშებით?
  • გამოსცემს სხვადასხვა ხმას, რომ მიიქციოს თქვენი ყურადღება?
  • სიამოვნებს თქვენს პატარას ფიზიკური კოტაქტი? (ჩახუტება, მოფერება, კოცნა)
  • მშვიდდება, როდესაც ხელში აგყავთ, იხუტებთ, ელაპარაკებით ან უმღერით?
  • რეაგირებს როდესაც ეთამაშებით, ცდილობს აგყვეთ სხვდასხვა ხმების გამოცემით, გაგიღიმოთ, იცინოს ხმით?
  • აქვს რეაქცია, როდესაც თქვენ სხვდასხვა ემოციას გამოხატავთ, ცდილობს გაიმეოროს?
  • მოსწონს თქვენს პატარას „ჭიტას“ თამაში? გიწვევთ, რომ გაიმეოროთ ის კვლავ?

 

1-3 წლამდე პერიოდი

 

რაც უფრო იზრდება ბავშვი, მით უფრო უკეთ შეუძლია მართოს თავისი განცდები, თუმცა მაინც საჭიროებს მომვლელის მხრიდან  მხარდაჭერასა და დახმარებას. ბავშვებს უჩნდებათ სურვილი თავი მოაწონონ ზრდასრულებს და გავდნენ კიდეც მათ. ამიტომაც აქტიურად ცდილობენ მიბაძონ „დიდებს“ და საკუთარ შესაძლებლობებში დარწმუნების მიზნით, ეხმარებიან მათ ისეთ ყოველდღიურ საქმიანობაში, როგორიცაა საჭმლის მომზადება, დალაგება, საყიდლებზე წასვლა და ა.შ.  ბავშვები ასევე სწავლობენ, მოარგონ თავიანთი ქცევა უფროსების მოთხოვნებს, სწავლობენ კონფლიქტის გადაჭრისა და პრობლემის გადაწყვეტის გზებს.

 

 

 

 

რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება ამ ეტაპზე:

 

  • ამობობს „არა“-ს როდესაც რაღაც არ სურს?
  • ცდილობს დამოუკიდებლად დაიკმაყოფილოს თავისი საჭიროებები? (ჭამა, ჩაცმას, ან ტუალეტის მოხმარება)
  • მოსწონს როდესაც რაიმეს ავალებთ?
  • გამოხატავს სითბოს საყვარელი ადამიანების მიმართ?
  • ინტერესდება სხვა ბავშვებით?
  • იყენებს სიტყვებს საკუთარი საჭიროებების გამოსახატავად?
  • ცდილობს მოგბაძოთ სხვადასხვა, ყოველდღიური საქმიანობის კეთებისას?

 

3- 5 წლამდე  პერიოდი

 

სკოლამდელები ავითარებენ  თავიანთ სოციალურ და ემოციურ უნარებს უფრო ფართო სოციალურ წრეში, მათ შორის სხვა ზრდასრულებთან და ბავშვებთან ურთიერთობით. გაზრდილი ლექსიკური მარაგის, ფიქრისა და დაგეგმვის უნარის დახმარებით, მათ მეტად შეუძლიათ დალოდება სასურველი ნივთის მისაღებად, უვითარდებათ სხვების აზრის გათვალისწინების უნარი, იღებენ „გადაწყვეტლებებს“  სხვებთან ერთად.

 

 

 

 

რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება ამ ეტაპზე:

 

  • იჩენს ინიციატივას?
  • ცდილობს გამოიწვიოს თამაშში თანატოლი?
  • შეუძლია თვითდამშვიდება?
  • ინტერესდება სხვისი განცდებით, რეაგირებს მათზე?
  • ცდილობს დაიცვას რიგი, გაუზიაროს სათამაშო სხვას?
  • ამბობს ისეთ წინადადებებს, სადაც იყებებს სიტყვებს: მიხარია, მომწონს, არ მომწონს და ა.შ.?
  • დამოუკიდებლია  (იკვებება, იცმევს, მოიხმარს საპირფარეშოს და ა.შ.) და სიამოვნებს ეს პროცესი?
  • შეუძლია „დაამშვიდოს“ მეგობარი? „გადაჭრას“ კონფლიქტები?

 

ამრიგად, სოციალური და ემოციური უნარები ასაკის შესაბამისად იცვლება და ვითარდება. მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება, რომ თითოეული ეტაპი განსაკუთრებული და განუმეორებელია ბავშვის ცხოვრებაში. თუკი ბავშვი ასაკის შესაბამისად არ ავლენს ჩამოთვლილი უნარებიდან რამდენიმეს მაინც, მიმართეთ კონსულტაციისათვის ბავშვთა ფსიქოლოგს ან ადრეული განვითარების პროგრამას, რათა დროულად მოხდეს მიზანმიმართული  ჩარევა და დახმარება.

 

 

გთავაზობთ რჩევებს, რომელთა სისტემატური გამოყენება,  დაგეხმარებათ ხელი შეუწყოთ ბავშვის სოციალურ-ემოციური უნარების განვითარებას:

 

  • იყავით მგრძნობიარე და თბილი
  • უზრუნველყავით ბავშვის უსაფრთხოება
  • იმხიარულეთ მასთან ერთად, დაამყარეთ კონტაქტი პირისპირ, ხშირად გაუღიმეთ და უყურეთ თვალებში
  • უპასუხეთ ბავშვის საჭიროებებს, დააკვირდით და დაფიქრდით, როდის არის ის მზად შეწყვიტოს თამაში, ან რაიმე აქტივობა და იმოქმედეთ შესაბამისად
  • წაახალისეთ ბავშვი თავად აღმოაჩინოს ახალი სათამაშოს/საგნის დანიშნულება და ფუნქცია. ზოგადად, წაახალისეთ სიახლეებით მისი დაინტერესება
  • ესაუბრეთ ბავშვს იმაზე რა ხდება ახლა და რა მოხდება შემდეგ
  • დაეხმარეთ ბავშვს მართოს თავისი გრძნობები, ნუ შეარცხვენთ, როდესაც ის ტირის ან იმედგაცურებულია
  • მოუყევით ბავშვებს თქვენი შეცდომების შესახებ, მიეცით მაგალითი, როდესაც რაღაც ისე არ გამოვა როგორც ეს თქვენ გსურთ, თქვით, რომ სწუხართ და სცადეთ შეცდომის გამოსწორება. აუხსენით ბავშვს, რომ შეცდომა ნორმალური მოვლენაა და მთავარია მისი გამოსწორება სცადოთ
  • აღწერეთ  და დაასახელეთ ემოციები რაც შეიძლება ხშირად ( „ძალიან ვისიამოვნე შენთან ერთად მანქანებით თამაშით,  ეს სასაცილო იყო!“ , „მოწყენილი ხარ, რადგან შენი თვითმფრინავი გაფუჭდა?“ და ა.შ.)
  • მოუყევით ზღაპრები, იმღერეთ, იცეკვეთ მასთან ერთად და ითამაშეთ წარმოსახვითი თამაშები
  • წაახალისეთ ბავშვი, ასაკის შესაბამისად გააკეთოს არჩევანი და მოძებნოს გამოსავალი  ( „წითელ მაისურს ჩაიცმევ თუ ლურჯს?“, „ რა გავაკეთოთ სადილად, შემწვარი კარტოფილი თუ წიწიბურა?“)
  • წაახალისეთ დამოუკიდებლობა
  • დაელოდეთ, მოგმართოთ დახმარებისათვის თავად, მათ მეტი დრო სჭირდებათ მაგალითად იმისათვის, რომ დაამთავრონ წვნიანი, ჩაიცვან ფეხსაცმელი და ა.შ.
  • ყოველთვის შეაქეთ მცდელობისათვის და არა მხოლოდ შედეგისათვის 

 

ბავშვის სოციალური და ემოციური უნარები მუდმივად ვითარდება. ყველა ბავშვი უნიკლაურია, მიეცით მათ მეტი გამოცდილება თქვენთან ურთიერთობის საშუალებით, რათა მან მეტი უნარი და შესაძლებლობა აღმოაჩინოს საკუთარ თავში!

 

გისურვებთ წარმატებებს!

 

 ავტორი: გვანცა კოპალიანი  

პირველი ნაბიჯი“-ს ბავშვთა ადრეული განვითარების ფსიქოლოგი

 

 

0
4290

ლალი ფხალაძე, მედიცინის აკადემიური  დოქტორი, ექიმი რეპროდუქტოლოგი, არჩილ ხომასურიძის რეპროდუქტოლოგიის ინსტიტუტის კლინიკური დირექტორი.

 

ორსულობა ქალის ცხოვრებაში ყველაზე ამაღლებული და მნიშვნელოვანი პერიოდია. დედა  სიხარულით ელის შვილის დაბადებას, მაგრამ, სამწუხაროდ, ყველა ორსულობა სასურველი შედეგით ვერ მთავრდება. არსებობს გარკვეული საფრთხეები, რაც ორსულობის შეწყვეტის მიზეზი ხდება. ეს დიდ ფსიქოლოგიურ და ემოციურ სტრესს იწვევს.  ერთ-ერთი ასეთი საფრთხეა  ქალებში მამაკაცური ჰორმონების-ანდროგენების სიჭარბე, იგივე ჰიპერანდროგენემია.

 

მამაკაცური ჰორმონები-ანდროგენები გარკვეული როადენობით ქალის ორგანიზმშიც გამომუშავდება. ანდროგენების წყარო, ძირითადად, საკვერცხეები და თირკმელზედა ჯირკვალია. სხვადასხვა დარღვევების დროს მათი ჭარბად გამომუშავება ქალის ორგანიზმში იწვევს პათოლოგიური ცვლლებებს, მათ შორის უშვილობას და ორსულობის შეწყვეტას-თვითნებით აბორტებს.

 

ქალებში მამაკაცური ჰორმონების სიჭარბეს ახასიათებს ჭარბთმიანობა, კანის ცხიმიანობის და ფორიანობის მატება, აკნეს ტიპის გამონაყარი, მენსტრუაციული ციკლის დარღვევა. ამ მდგომარეობას ხშირად თან ახლავს სიმსუქნე. ცხიმის გადანაწილება უპირატესად სხეულის ზედა ნაწილში, მუცლის არეში ხდება, რასაც მამკაცური ტიპის სიმსუქნეს ეძახიან. ხშირად ვითარდება ბარძაყის შიდა ზედაპირზე კანის მუქი პიგმენტაცია, რაც ინსულინის მომატების და ინსულინორეზისტენტობის ნიშანია,  ქალები  კი ამას კანის ხახუნს აბრალებენ.

 

ანდროგენების სიჭარბე ხელს უშლის საკვერცხეში ფოლიკულის მომწიფებას, რის გამოც არ დგება ორსულობა. ხშირია ორსულობის  თვითნებური შეწყვეტა- სპონტანური აბორტი.

 

მამაკაცური ჰორმონები ორსულობას საფრთხეს უქმნის ძირითადად 12 კვირამდე. ის იწვევს  ყვითელი სხეულის ნაკლებობას. ანდროგენები ასევე მოქმედებენ საშვილოსნოს სისხლძარღვებზე და უშლიან ხელს ჩანასახის  შემდგომ განვითარებას.  ორსულობის შეწყვეტის საშიშროებაზე მიუთითებს  სისხლიანი ჩამონაშალი სასქესო გზებიდან. საყურადღებოა მენსტრუაციისმაგვარი ტკივილის და მუცლის ქვედა არეში ძლიერი ქაჩვის შეგრძნება. ამ სიმპტომების არსებობისას, ქალმა აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმს. დროული ჩარევის შემთხვევაში, მაღალია ორსულობის შენარჩუნების ალბათობა.

 

მნიშვნელოვანია, რომ ანდროგენების სიჭარბე ორსულობამდე დადგინდეს. მკურნალობის ძირითადად დამოკიდებული იმაზე, თუ სად არის ქალის ორგანიზმში  ანდროგენების წყარო.

 

ორსულობა მეტად  სათუთი და გასაფრთხილებელი მდგომარეობაა, ამიტომ ფეხმძიმე ქალმა უნდა მიიღოს მხოლოდ აუცილებელი  მედიკამენტები. არის შემთხვევები, როცა  მკურნალობა გარდაუვალია. ასეთ დროს სასწორის მეორე მხარეს ის საფრთხეები იდება, რაც პრეპარატის არ მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს. ასეთი საფრთხეა სწორედ მამკაცური ჰორმონების სიჭარბის დროს ორსულობის თვითნებური შეწყვეტა ანუ მუცლის მოშლა. 

 

ჰორმონული დარღვევების გამოვლინებას ხელს უწყობს უარყოფითი  გარემო ფაქტორების ზემოქმედება. ჩვენი თავის ტვინი ყველანაირ გარე ფაქტორზე რეაგირებს, მისგან კი ინფორმაცია მთელ ორგანიზმს გადაეცემა. ცხოვრების დაძაბული რიტმი, დარღვეული რეჟიმი, უმოძრაობა, არასწორი კვება და სხვა, ჩვენი ორგანიზმისთვის ერთგვარი სტრესია, რაც სხვადსხვა პათოლოგიების გამოვლინებით აისახება.

 

ამიტომ, განსაკუთრებით უნდა  გაესვას ხაზი ჯანსაღი ცხოვრების წესის მნიშვნელობას ქალის რეპროდუქციული ფუნქციის (გამრავლების, შთამომავლობის გაგრძელების) ნორმალური ფუნქციონირებისათვის.

 

ნორმალური ძილი, დაბალანსებული კვების რეჟიმი, თამბაქოსა და Lალკოჰოლზე უარის თქმა, ზომიერი ფიზიკური აქტივობა, დადებითი ემოციები- ჰორმონული დარღვევების  მოწესრიგების აუცილებელი  წინაპირობაა.

 

ამიტომაც, მნიშვნელოვანია ქალების მხრიდან საკუთრი ჯანმრთელობის მიმართ მეტი ყურადღება და  პრობლემების დროს  ექიმის პროფესიონალური მიდგომა.

 

სტატიის ავტორია: ლალი ფხალაძე

არჩილ ხომასურიძის რეპროდუქტოლოგიის ინსტიტუტი